Hürmüz krizi ticaret rotasını Türkiye’ye çeviriyor: Avrupa için yeni hat arayışı
Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik krizinin etkisi, 10 Eylül’de boğazdan geçen emtia gemilerinin sayısının günlük ortalama 125’ten 7’ye düşmesine neden oldu. Bu dramatik azalma, Körfez ve Güney Asya ülkeleri arasındaki ticarette navlun, sigorta ve teslimat risklerini yükseltirken, konteyner taşıma maliyetlerinin de geçen yıl 1 000–1 400 dolardan 8 000–8 500 dolara kadar çıkmasına yol açtı. Özellikle zaman hassasiyeti yüksek ürünlerde maliyet artışı, yaş meyve ve sebzelerin taşıma sürecini zorlaştırıyor.
Bu sıkışıklık, Pakistan ve Katar arasındaki enerji ve gıda ticaretini aynı anda olumsuz etkiliyor. Pakistan Ticaret Bakanı Jam Kamal Khan ile Katar Dış Ticaret İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Ahmad bin Mohammad Al Sayed, Hong Kong’da düzenlenen Kuşak ve Yol Zirvesi’nde Orta Doğu ve Orta Asya üzerinden Türkiye’ye bağlanabilecek yeni transit seçeneklerini değerlendirdi. Türkiye’nin Avrupa’ya geçiş noktası olarak gündeme gelmesi, İslamabad‑Tahran‑İstanbul yük treninin yeniden işleme konulması planlarıyla birleşerek Asya‑Avrupa arasında kara ve demir yolu bağlantısının temel parçaları olarak görülüyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki sıkışıklık kalıcı hale gelirse, küresel ticaret şirketleri pahalı deniz rotalarına ek olarak Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaşan kara ve demir yolu hatlarını tercih etmeye başlayabilir. Mevcut görüşmeler planlama aşamasında olmakla birlikte, sınır geçişleri, gümrük prosedürleri, demir yolu kapasitesi ve güvenlik koşullarının çözümlenmesiyle alternatif rotaların ticari değeri artmaya devam eder.
