C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığına karşı en yaygın takviyelerden biri olarak kullanılmaktadır. 1970 yılında yayımlanan Linus Pauling’in kitabında günde 1000‑2000 miligram C vitamini alınmasının soğuk algınlığını önleyebileceği iddia edilse de, daha sonra yapılan kapsamlı araştırmalar bu görüşü savunmak için kullanılan verileri ve hesaplamaları eleştirmiştir.

2023’te yayımlanan 10 çalışma ve 2 736 sağlıklı bireyin verilerini birleştiren meta‑analizde, günde en az 1000 miligram C vitamini alanların ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15 azalma olduğu görülmüş, ancak hafif belirtilerin süresinde belirgin bir kısalma gözlenmemiştir. Yetişkin ve çocuklarda belirtilerin şiddeti ve süresi yaklaşık %8‑14 oranında azalabilmekte, bu da günlük hayatta ağır belirtilerin beş gün süren süresini ortalama 12 saat kısaltmaktadır. Hastalık belirtileri başladıktan sonra C vitamini almaya başlamak ise fayda sağlamamaktadır; etkisi yalnızca hastalanmadan önce düzenli kullanımda ortaya çıkmaktadır.

Uzun süre günde 1000 miligramdan fazla C vitamini tüketimi ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi yan etkilere, ayrıca böbrek taşı riskini artırabilecek oxalat atılımına yol açabilmektedir. C vitamini, demir emilimini artırarak kalıtsal demir birikimi sorunu olan kişilerde aşırı demir birikimine neden olabilir ve bazı kanser tedavileri ile statinlerle etkileşime girebilir. Bu nedenle yüksek dozda ve düzenli takviye uygulamasından önce mutlaka doktorla görüşmek önerilmektedir.